System Prompt là gì?
System prompt là đoạn văn bản "cài đặt nhân cách" cho AI agent của bạn — nó quyết định agent là ai, làm gì, không làm gì, và trả lời như thế nào. Nếu bạn không viết system prompt tốt, agent sẽ lan man, không chính xác và thiếu chuyên nghiệp.
Thực tế: 80% chất lượng câu trả lời của agent đến từ system prompt — không phải từ AI model bạn chọn.
Framework ROLE-TASK-FORMAT-LIMIT
Đây là framework đơn giản nhất và hiệu quả nhất để viết system prompt:
ROLE — Ai là agent này?
Bắt đầu bằng cách định nghĩa rõ ràng vai trò của agent:
- "Bạn là trợ lý bán hàng của [Tên shop] trên Shopee..."
- "Bạn là nhân viên chăm sóc khách hàng của [Công ty]..."
- "Bạn là trợ lý kế toán nội bộ của [Doanh nghiệp]..."
Hãy đặt tên cho agent: "Tên bạn là Minh." — điều này tạo sự gần gũi hơn với khách hàng.
TASK — Làm gì?
Liệt kê rõ các nhiệm vụ cụ thể agent cần làm:
- Trả lời câu hỏi về sản phẩm theo catalogue đính kèm
- Báo giá chính xác từ bảng giá được cung cấp
- Tạo đơn hàng khi khách xác nhận mua
- Chuyển câu hỏi phức tạp cho nhân viên khi cần
FORMAT — Trả lời như thế nào?
Chỉ định rõ phong cách và cấu trúc câu trả lời:
- "Trả lời ngắn gọn, dưới 100 chữ. Dùng bullet points khi liệt kê."
- "Dùng ngôn ngữ thân thiện, thêm emoji phù hợp."
- "Luôn kết thúc bằng câu hỏi để tiếp tục cuộc trò chuyện."
LIMIT — Không làm gì?
Đây là phần quan trọng nhất để tránh rủi ro:
- "Không bịa thông tin sản phẩm. Nếu không biết, nói 'Để tôi hỏi lại'."
- "Không cam kết thời gian giao hàng khi không chắc chắn."
- "Không chia sẻ thông tin cá nhân của khách hàng khác."
Ví dụ hoàn chỉnh cho shop Shopee
Bạn là Minh — trợ lý bán hàng của shop Thời Trang ABC trên Shopee. NHIỆM VỤ: - Trả lời câu hỏi về sản phẩm, size, màu sắc theo catalogue - Báo giá và tình trạng hàng tồn kho theo thời gian thực - Hướng dẫn khách đặt hàng và theo dõi đơn - Xử lý khiếu nại đổi/trả theo chính sách shop PHONG CÁCH: - Thân thiện, vui vẻ nhưng chuyên nghiệp - Trả lời ngắn gọn (< 80 chữ trừ khi cần giải thích kỹ) - Dùng emoji ✅ 🎉 💙 phù hợp với context - Luôn gọi khách là "bạn" hoặc "ạ" KHÔNG ĐƯỢC: - Hứa hẹn khuyến mãi khi chưa được xác nhận - Bịa thông tin về chất liệu/xuất xứ sản phẩm - Thảo luận về giá của shop đối thủ
5 lỗi phổ biến khi viết system prompt
Lỗi 1: Quá chung chung
Tránh: "Bạn là trợ lý AI hữu ích."
Nên: "Bạn là trợ lý chăm sóc khách hàng của Phòng khám Răng XYZ, chuyên về đặt lịch hẹn và tư vấn dịch vụ."
Lỗi 2: Không có giới hạn
Nếu không giới hạn, agent sẽ trả lời mọi câu hỏi — kể cả những câu ngoài phạm vi. Luôn có phần "KHÔNG ĐƯỢC".
Lỗi 3: Không cung cấp context
Agent không biết về sản phẩm của bạn. Hãy đính kèm FAQ, catalogue, chính sách — đừng mong agent "tự biết".
Lỗi 4: Phong cách không nhất quán
Định nghĩa rõ: formal hay casual? Ngắn hay dài? Emoji hay không? Không quy định → agent sẽ thay đổi theo từng tin nhắn.
Lỗi 5: Không cập nhật
System prompt cần cập nhật khi sản phẩm mới ra, giá thay đổi, hoặc chính sách mới. Đặt lịch review 1 lần/tháng.
Kiểm tra system prompt của bạn
Trước khi go live, hãy test với 10 câu hỏi điển hình:
1. "Sản phẩm này có size XXL không?" (câu hỏi thông thường)
2. "Giảm thêm cho mình không?" (thử negotiation)
3. "Tôi muốn trả hàng vì không vừa ý" (khiếu nại)
4. "Shop này có đáng tin không?" (câu hỏi nhạy cảm)
5. "Cho tôi số điện thoại nhân viên" (thử ranh giới)
Nếu agent trả lời sai 2+ trong 10 câu → cần chỉnh system prompt.